Showing posts with label Notebook. Show all posts

മോശം കവികൾ

മോശം കവികൾ

"മോശം കവിതകൾ എഴുതുക എന്നത് കവികളുടെ അവകാശമാണ്" മോശം കവിതകൾ കൂടുതലായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കവി പറഞ്ഞു.

"അതെ. മോശം കവിതകൾ എഴുതുക എന്നത് കവികളുടെ അവകാശം തന്നെ" മറ്റു കവികൾ ഏറ്റുപിടിച്ചു.

കവിതാപുസ്തകം വിലകൊടുത്തു വാങ്ങിയ ആൾ പറഞ്ഞു: "ഈ കവിതകൾ എല്ലാം മോശമാണല്ലോ! കാശും സമയവും പോയത് മിച്ചം"

തങ്ങളുടെ അവകാശ സംരക്ഷണത്തിനായി കവികൾ സംഘടിച്ചു. അവർ വായനക്കാരോട് പറഞ്ഞു: "മോശം കവിത എഴുതാനുള്ള ഞങ്ങളുടെ അവകാശത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ നിങ്ങൾക്ക് എന്തവകാശം?"

ഉത്തരാധുനിക നിരൂപകൻ എഴുതി ― "ആരും മോശം കവിതകൾ എഴുതുന്നില്ല, കവികൾ അവരുടെ അവകാശം സംരക്ഷിക്കുന്നേ ഉള്ളൂ"  

നിശ്ശബ്‌ദത ഇല്ലെങ്കിൽ സംഗീതമില്ല

സംഗീതവും കവിതയും മനുഷ്യരും

മുറകാമിയുടെ 'Men Without Women' എന്ന ചെറുകഥയിൽ, നറേറ്റർ കൂടിയായ പ്രധാന കഥാപാത്രത്തോടൊപ്പം സെക്സിലേർപ്പെടുന്ന സമയങ്ങളിൽ 'A Summer Place' എന്ന പാട്ടിടുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടിയുണ്ട്. അവൾ വിട്ടുപോയതിനു ശേഷം ആ പാട്ട് കേൾക്കുമ്പോൾ അയാൾക്ക് ലിംഗോദ്ധാരണമുണ്ടാകുന്നു. ഇതേമട്ടിൽ ചില സവിശേഷ സന്ദർഭങ്ങളിൽ നാം ആസ്വദിച്ച കലകൾ, വീണ്ടും ആസ്വദിക്കുമ്പോൾ ആ കലാനുഭവത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, ചില മനുഷ്യരുടെയോ അനുഭവങ്ങളുടെയോ ഒക്കെ വീണ്ടെടുപ്പിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. സംഗീതത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇത് കുറേക്കൂടി നേരാണ്. 

ആദം സഗായെവ്സ്‌കിയുടെ കവിതകളിൽ ആവർത്തിച്ചുവന്നതായി കണ്ടിട്ടുള്ള ഒന്നാണ് കോൺറാഡ് ഐക്കണിന്റെ  'നിന്നോടൊപ്പം കേട്ട സംഗീതം, സംഗീതത്തെയും കവിയുന്നത്' എന്ന വരി. ഈ വരിയോട് ചേർന്നുവരുന്ന അനേകം വരികളുണ്ട് സഗായെവ്സ്‌കിയിൽ. Music Heard എന്ന കവിത തുടങ്ങുന്നത് ഈ വരിയിലാണ്. Music in the Car എന്ന കവിതയിൽ 'ആ സംഗീതം നമ്മുടെ ജീവിതമായിരുന്നെന്നും നമ്മുടെ മരണമായിരുന്നു' 

എന്നും പറയുന്ന സഗായെവ്സ്‌കി, Music Heard with You എന്ന കവിതയിൽ 'നിന്നോടൊത്ത് കേട്ട സംഗീതം, നമ്മോടൊത്തെന്നുമുണ്ടാകും' എന്നും ''നിന്നോടൊത്ത് കേട്ട സംഗീതം, നമ്മോടൊത്ത് ഇന്നും വളരും' എന്നും എഴുതുന്നു.

എനിക്കു സിഗററ്റ്സ് ആഫ്റ്റർ സെക്സിനെയും വഷ്ടി ബന്യനെയും ലെനാർഡ് കോഹനെയും ഒക്കെ പരിചയപ്പെടുത്തിയ കൂട്ടുകാരുണ്ട്. അവർ പങ്കുവെച്ച പാട്ടുകൾ ഇന്നും പ്രിയമെങ്കിലും ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ മൗനം കനത്തുറഞ്ഞു നിൽക്കുകയാണ്. സഗായെവ്സ്‌കി മറ്റൊരു കവിതയിൽ എഴുതിയത് പോലെ — 'നിശ്ശബ്‌ദത ഇല്ലെങ്കിൽ സംഗീതമില്ല'.

ചെഖോവിൽ നിന്നും കവികൾക്ക്

ചെഖോവ്

ചെഖോവിനെ വായിക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും സന്തോഷം തരുന്ന കാര്യം ചില കവിതാമുഹൂർത്തങ്ങളെ കണ്ടുമുട്ടുന്നതാണ്. അതുകൊണ്ടാകണം ലിഡിയ ഡേവിസിന്റെ ക(വി)ഥകളിലും റേയ്മണ്ട് കാർവറുടെ കവിതകളിലും ചെഖോവിൽ നിന്നുള്ള സന്ദർഭങ്ങൾ കടന്നുവരുന്നത്. കാർവറുടെയും ഹാവിയർ മരിയാസിന്റെയും അമോസ് ഓസിന്റെയും ഫിക്ഷനിൽ ഇത്തരം കവിതാമുഹൂർത്തങ്ങൾ കാണാം. എന്നാൽ നമ്മുടെ ഭാഷയിലെ കവിതയിൽ, അത് സമീപകാലത്തെ മാത്രമല്ല, എക്കാലത്തെയും കവിതയിൽ അത്തരം കവിതാമുഹൂർത്തങ്ങൾ പൊതുവിൽ കുറവാണെന്നാണ് വായനാനുഭവം. ഞാനാകട്ടെ ജീവിതത്തിലും കവിതയിലും അത്തരം നിമിഷങ്ങൾ കണ്ടെടുക്കുന്നതിലും പ്രിസെർവ് ചെയ്യുന്നതിലും അതീവതല്പരനും.

നമ്മുടെ കവിതകൾ കൂടുതലും വെറും വിവരണങ്ങൾ മാത്രമാണ്. സംഗീതത്തിന്റെയും വേർഡ് പ്ലേയുടെയും അകമ്പടിയോടെ നടത്തുന്ന ഗിമ്മിക്കുകൾ. വിവരിക്കുന്ന കാര്യത്തിന്റെ സാമൂഹികപ്രസക്തിയും രാഷ്ട്രീയശരിയും നോക്കിമാത്രം അവയെ മഹത്തായ കവിതയാക്കി മാറ്റുന്ന ഗതികേടിൽ നമ്മൾ എത്തിപ്പെടുന്നതും ഇങ്ങനെയാകണം. സവിശേഷതകളൊന്നും തന്നെയില്ലാത്ത മുഹൂർത്തത്തെ ഭാഷകൊണ്ട് കവിതയാക്കിമാറ്റുന്ന ശേഷിയെപോലും തിരിച്ചറിയാത്ത കവികളെത്ര പേരാണ് ഇവിടെ!. 

വീസ്വാവ ഷിംബോർസ്ക, ഒരു യുവകവിയുടെ കവിതകൾ വായിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "‘ഇവിടെ’ എന്നു പേരിട്ടിരിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ കവിത ഒരു മുറിയുടേയും അതിലുള്ള മേശകസേരകളുടേയും ഗദ്യവിവരണം മാത്രമാണ്‌. ഇങ്ങനെയൊരു വിവരണത്തിന്‌ ഒരു ഗദ്യരചനയിൽ കൃത്യമായ ഒരു ധർമ്മം നിർവ്വഹിക്കാനുണ്ട്— തൊട്ടുപുറകെ നടക്കാനിടയുള്ള പ്രവർത്തിയ്ക്ക് പശ്ചാത്തലം ഒരുക്കുക. ഒരു നിമിഷത്തിനുള്ളിൽ വാതിൽ തുറക്കപ്പെടും, ഒരാൾ കയറിവരും, എന്തെങ്കിലുമൊന്ന് സംഭവിക്കും.  എന്നാൽ കവിതയിലാകട്ടെ, ആ വിവരണം തന്നെയാണ്‌ 'സംഭവിക്കേണ്ടത്'... സാധാരണമായ ആ മുറിയുടെ വിവരണം കണ്മുന്നിൽ ആ മുറിയുടെ കണ്ടെടുക്കലാകണം, ആ വിവരണത്തിൽ ഉൾച്ചേർന്ന വികാരം വായിക്കുന്നയാൾ അനുഭവിക്കണം. അതല്ലെങ്കിൽ ഗദ്യം ഗദ്യം മാത്രമാകും, വാക്യങ്ങളെ വരി മുറിച്ച് കവിതയാക്കാൻ നിങ്ങളെത്ര കഷ്ടപ്പെട്ടാലും. ഒന്നും നടക്കുന്നില്ലെന്നതാണ് കഷ്ടം."

ചെഖോവിൽ നിന്നും കവികൾക്ക് പഠിക്കാൻ രണ്ട് കാര്യങ്ങളുണ്ടെന്നു ബില്ലി കോളിൻസ് പറയുന്നു: One is the use of very specific detail—the particulars of experience—to keep the story anchored to external reality. So too can poets use detail to anchor a poem. The other is the use of inconclusive or “soft” endings. Chekhov does not solve problems for the characters. Similarly, the endings of poems do not need to resolve things. A soft ending—when a poem just ends in an image—can work. 

അമോസ് ഓസിന്റെ നോവലിൽ നിന്നും

അമോസ് ഓസിന്റെ നോവലിൽ നിന്നും
അരീഹ് സെൽനിക്കിന്റെ ഭാര്യ, നാ'അമ, അവളുടെ സുഹൃത്തായ തെൽമ ഗ്രാന്റിനെ കാണാൻ സാൻ ഡിയാഗോയിൽ പോയി തിരിച്ചുവരാതായിട്ട് മൂന്ന് വർഷം കഴിഞ്ഞിരുന്നു. അയാളെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോകുകയാണെന്നു വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒന്നുംതന്നെ അവൾ എഴുതിയിരുന്നില്ല, എങ്കിലും കുറച്ചുകാലത്തേക്ക് എന്തായാലും താൻ തിരിച്ചുവരാൻ പോകുന്നില്ലെന്ന സൂചന നൽകിയിരുന്നു. ആറുമാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം അവൾ അയാൾക്കെഴുതി: 'ഞാനിപ്പോഴും തെൽമയ്ക്കൊപ്പം തന്നെയാണ്'. അതിനു തൊട്ടുപിന്നാലെ എഴുതി 'എനിക്കായി കാത്തിരിക്കേണ്ടതില്ല, ഇവിടെ തെൽമക്കൊപ്പം സ്റ്റുഡിയോ വീണ്ടെടുക്കുന്നതിന്റെ ജോലിയിലാണ് ഞാൻ'. മറ്റൊരു കത്തിൽ ഇങ്ങനെയെഴുതി: 'തെൽമയും ഞാനും ഒരുമിച്ച് നന്നായി പോകുന്നു, ഒരേ കർമ്മമാണ് ഞങ്ങൾക്കായുള്ളത്'. മറ്റൊരിക്കൽ ഇങ്ങനെയും: 'ഞങ്ങൾ പിരിയാൻ പാടില്ല എന്നാണു ഞങ്ങളുടെ ആത്മീയഗുരു കരുതുന്നത്. നിങ്ങൾക്ക് നല്ലതേ വരൂ. നിങ്ങൾക്ക് ദേഷ്യമൊന്നും ഇല്ലല്ലോ, അല്ലേ?'

അവരുടെ വിവാഹിതയായ മകൾ, ഹില്ല, ബോസ്റ്റണിൽ നിന്നും അയാൾക്കെഴുതി: 'ഡാഡി, ദയവുചെയ്ത് മമ്മിയെ ഒന്നിനും നിർബന്ധിക്കരുത്. എനിക്കിതേ പറയാനുള്ളൂ. നിങ്ങൾ നിങ്ങൾക്കായൊരു പുതിയ ജീവിതം കണ്ടെത്തിക്കൊള്ളുക'